Grondslagen voor de financiële verslaggeving

Algemeen

Een immaterieel actief is een identificeerbaar niet-monetair actief zonder fysieke vorm. Het is identificeerbaar wanneer het kan worden afgescheiden, d.w.z. het kan worden afgescheiden of losgemaakt van de Groep, of wanneer het ontstaat uit contractuele of andere juridische rechten. Een immaterieel actief zal alleen worden opgenomen indien:

  1. het waarschijnlijk is dat de verwachte toekomstige economische voordelen die toe te schrijven zijn aan het actief naar de Groep zullen vloeien; en
  2. de kostprijs van het actief op een betrouwbare manier kan worden gewaardeerd.

Immateriële activa die verworven of intern ontwikkeld werden, worden initieel gewaardeerd tegen kostprijs. De kostprijs van een verworven immaterieel actief omvat de aankoopprijs, de invoerrechten en niet-terugbetaalbare aankoopbelastingen, na aftrek van handels- en andere kortingen, en alle rechtstreeks toerekenbare kosten om het actief geschikt te maken voor het beoogde gebruik. Uitgaven na initiële opname op immateriële activa worden enkel opgenomen als het waarschijnlijk is dat ze de toekomstige economische voordelen verbonden aan het specifieke actief doen toenemen. Andere uitgaven worden ten laste genomen wanneer ze worden opgelopen.

Na hun initiële opname worden immateriële activa gewaardeerd tegen kostprijs, verminderd met de gecumuleerde afschrijvingen en eventuele bijzondere waardeverminderingsverliezen.

Immateriële activa worden lineair afgeschreven over hun geschatte gebruiksduur, die niet langer is dan hun eventuele contractuele looptijd. De geschatte gebruiksduur, de restwaarde en de afschrijvingsmethode worden op elk jaareinde herzien, en elke wijziging in de schattingen wordt op prospectieve basis verwerkt.

Patenten en merken

 

2-20 jaar

Software

 

3-5 jaar

Ontwikkelingskosten

 

2-5 jaar

Klantenrelaties

 

5-29 jaar

Overige immateriële activa – Technologie

 

5-20 jaar

De afschrijvingskosten worden in de geconsolideerde winst-en verliesrekening opgenomen onder kostprijs van de omzet, administratieve kosten, onderzoek- en ontwikkelingskosten en overige operationele winsten en verliezen.

Het actief wordt getest op bijzondere waardevermindering indien (a) er een aanwijzing is voor bijzondere waardevermindering en (b) jaarlijks voor projecten onder ontwikkeling (zie toelichting F27 Bijzondere waardevermindering van materiële vaste activa, immateriële activa en investeringen die worden verwerkt volgens de equity-methode).

Immateriële activa worden uit het geconsolideerde overzicht van de financiële positie verwijderd bij vervreemding of wanneer er in de toekomst naar verwachting geen economisch voordeel meer gehaald zal worden uit het gebruik of de vervreemding ervan. De winst of het verlies als gevolg van de verwijdering van een immaterieel actief uit de balans wordt opgenomen in de winst-en verliesrekening op het tijdstip van verwijdering uit de balans.

Kosten van onderzoek en ontwikkeling

Onderzoekskosten worden als kosten in de winst-en verliesrekening opgenomen in de periode waarin ze worden opgelopen.

Ontwikkelingskosten worden alleen opgenomen als activa als aan alle onderstaande voorwaarden is voldaan:

  • de kostprijs van het actief kan op een betrouwbare manier worden bepaald;
  • de technische haalbaarheid van het product is bewezen;
  • het product of proces zal gecommercialiseerd worden of intern worden aangewend;
  • er wordt verwacht dat de activa toekomstige economische voordelen zullen genereren (bv. er bestaat een potentiële markt voor het product of het nut voor interne aanwending is bewezen);
  • de nodige technische, financiële en andere middelen zijn aanwezig om het project te finaliseren.

Deze ontwikkelingskosten omvatten de personeelskosten, materiaalkosten en diensten die rechtstreeks toerekenbaar zijn aan de projecten, en een gepast aandeel in de algemene kosten, met inbegrip, en waar van toepassing, van financieringskosten. De immateriële activa worden afgeschreven vanaf het moment waarop zij beschikbaar zijn voor gebruik, d.w.z. zodra zij ter plaatse zijn en in de juiste staat om te kunnen functioneren op de manier die het management voor ogen had. Ontwikkelingskosten die niet aan de bovenvermelde criteria voldoen, worden ten laste genomen wanneer ze worden opgelopen.

Patenten, handelsmerken en klantenrelaties

Deze immateriële activa zijn met name verworven door bedrijfscombinaties. Klantenrelaties bestaan uit klantenlijsten.

Overige immateriële activa

Overige immateriële activa bestaan voornamelijk uit technologie, apart verkregen of uit bedrijfscombinaties.

In € miljoen

 

Ontwikkelings­kosten

 

Merken en octrooien

 

Klanten­relaties

 

Andere immateriële activa

 

Totaal

Brutoboekwaarde

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Op 31 december 2016

 

292

 

1.742

 

2.172

 

789

 

4.995

Investeringen

 

69

 

11

 

 

 

35

 

115

Buitengebruikstelling en vervreemding

 

–30

 

–15

 

 

 

–7

 

–51

Verwervingen via bedrijfscombinaties

 

 

 

11

 

 

 

 

 

11

Wisselkoersverschillen

 

–8

 

–132

 

–199

 

–70

 

–410

Andere

 

9

 

31

 

 

 

–18

 

22

Overboeking naar activa aangehouden voor verkoop

 

–47

 

–60

 

–85

 

–11

 

–204

Op 31 december 2017

 

285

 

1.588

 

1.888

 

717

 

4.479

Investeringen

 

88

 

19

 

 

 

35

 

142

Buitengebruikstelling en vervreemding

 

–6

 

–5

 

 

 

–5

 

–16

Verwervingen via bedrijfscombinaties

 

 

 

 

 

 

 

5

 

5

Wisselkoersverschillen

 

2

 

34

 

68

 

18

 

122

Andere

 

2

 

25

 

 

 

–28

 

–1

Overboeking naar activa aangehouden voor verkoop

 

1

 

 

 

 

 

1

 

2

Op 31 december 2018

 

372

 

1.661

 

1.956

 

743

 

4.731

Cumulatieve afschrijvingen

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Op 31 december 2016

 

–84

 

–629

 

–423

 

–260

 

–1.395

Afschrijvingen

 

–37

 

–121

 

–160

 

–54

 

–372

Bijzondere waardeverminderingen

 

 

 

–18

 

 

 

–12

 

–31

Buitengebruikstelling en vervreemding

 

30

 

15

 

 

 

6

 

50

Wisselkoersverschillen

 

1

 

30

 

16

 

26

 

74

Andere

 

–5

 

6

 

 

 

–2

 

–1

Overboeking naar activa aangehouden voor verkoop

 

20

 

37

 

75

 

3

 

135

Op 31 december 2017

 

–74

 

–680

 

–492

 

–293

 

–1.539

Afschrijvingen

 

–36

 

–110

 

–135

 

–49

 

–330

Bijzondere waardeverminderingen

 

–2

 

 

 

 

 

 

 

–3

Buitengebruikstelling en vervreemding

 

6

 

5

 

 

 

5

 

16

Wisselkoersverschillen

 

 

 

–5

 

–10

 

–8

 

–23

Andere

 

 

 

2

 

–4

 

14

 

12

Overboeking naar activa aangehouden voor verkoop

 

 

 

–1

 

 

 

–3

 

–4

Op 31 december 2018

 

–105

 

–790

 

–640

 

–335

 

–1.871

Nettoboekwaarde

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Op 31 december 2016

 

208

 

1.113

 

1.750

 

529

 

3.600

Op 31 december 2017

 

211

 

908

 

1.396

 

424

 

2.940

Op 31 december 2018

 

266

 

872

 

1.315

 

408

 

2.861

Immateriële activa hebben voornamelijk betrekking op immateriële activa verkregen door de acquisitie van Rhodia en Cytec. De gemiddelde resterende gebruiksduur van de activa van Rhodia is 4 jaar, die van Cytec is 14 jaar.

Bijzondere waardeverminderingen geboekt in 2017 hebben betrekking op beëindigde bedrijfsactiviteiten.